หลักการทำงานของกล่องพิพิธภัณฑ์คือพาเราเข้าไปเที่ยวเสมือนจริงได้ ด้วยแว่น VR Headset โดยมีลักษณะแว่นที่ใช้ร่วมกับสมาร์ทโฟนของผู้ร่วมโครงการ และ รับชมในลักษณะคือผ่านการสตรีมมิ่งในแอป youtube ความคิดนี้เลยเกิดจากผู้สูงวัยที่ออกจากบ้านไม่ได้มาใส่แล้วได้ไปเที่ยวโดยไม่ต้องออกจากบ้าน โดยเราจะไปถ่ายวิดีโอพิพิธภัณฑ์แบบ 360 องศา แล้วนำอุปกรณ์ไปให้ผู้สูงวัยได้ลองใช้ และ เสมือนเข้าชมพิพิธภัณฑ์ได้โดยไม่ต้องออกจากบ้าน และทางเราก็ได้แรงบันดาลใจจากรูปอาคารคุ้มเจ้าบุรีย์รัตน์นำมาสร้างเป็นรูปทรงกล่องพิพิธภัณฑ์ และนอกจากนี้ วัตถุระลึกความทรงจำโมเดลกระดาษรูปอุโบสถวัด และถุงหอมระลึกความทรงจำก็สร้างมาจากความรู้คลังห้องสมุดของศูนย์
ภายในกล่องประกอบด้วย
- แว่น VR Headset
– คู่มือการใช้งาน
- QR โค้ชลิงค์ วิดีโอ
- ของเล่น Patternกระดาษ สถานที่ในวิดีโอ (กล่องละ 3 ชิ้น)
-คู่มือการดำเนินกิจกรรม สนทนากับวัตถุความทรงจำ
ที่มาของ”กล่อง”
อาคารคุ้มเจ้าบุรีรัตน์ มหาอินทร์ เป็นตัวอย่างของงานสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานระหว่างลักษณะพื้นถิ่นและอิทธิพลตะวันตกอย่างลงตัว เป็นอาคารสองชั้น หลังคาทรงมะนิลา มีระเบียงโดยรอบ เป็นแบบอย่างสถาปัตยกรรมอิทธิพลตะวันตกที่สร้างในเมืองเชียงใหม่ยุคแรก อีกทั้งยังแสดงออกถึงอิทธิพลของการก่ออิฐ การแปรรูปไม้
เทคนิคการเข้าไม้ที่เข้ามาพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจและสังคมของเมืองเชียงใหม่ช่วงปลายรัชกาลที่ 5 ตัวอาคารเป็นเรือนครึ่งปูนครึ่งไม้สองชั้น บันไดอยู่ด้านนอก ชั้นล่างก่ออิฐหนาเป็นรูปโค้ง (Arch) ฉาบปูนเป็นระเบียงโดยรอบ ชั้นบนเป็นพื้นไม้สักมีระเบียงโดยรอบ หลังคาจั่วและหลังคาปั้นหยามุงด้วยกระเบื้องดินขอคลุมระเบียงโดยรอบ ปัจจุบันตัวอาคารยังอยู่ในสภาพดี แสดงถึงวิทยาการการก่อสร้างที่แข็งแรงคงทนในอดีต
การทำวิดีโอแบบ Virtual Reality 360 องศา
ทางเราผู้จัดทำโครงการได้ทำการถ่ายทำวิดีโอด้วยกล้อง Go Pro Max เพื่อที่จะได้ภาพลักษณะ 360องศา มองได้รอบทิศ กระบวนการถ่ายทำของเราคือการตั้งกล้อง และเดินถือกล้องเพื่อให้ได้วิดีโอในลักษณะเหมือนเดินชมด้วยตัวเอง
ภาพขณะที่กำลังเดินถ่ายทำวิดีโอรอบๆศูนย์สถาปัตยกรรมล้านนาคุ้มเจ้าบุรีย์รัตน์

ขณะที่ถ่ายทำศูนย์สถาปัตยกรรมล้านนาฯการดำเนินการการปรับปรุงจึง เขียนบทเนื้อหาเกี่ยวกับการยอมรับการเปลี่ยนแปลงของชีวิต
จากนั้นนำวิดีโอที่ถ่ายทำโดยกล้อง Gopro Max มาแปลงเป็นไฟล์ที่สามารถดัดแปลงแก้ไขได้ โดยใช้โปรแกรม Gopro Exporter แล้วเลือกความชัดและสกุลไฟล์ที่ต้องการ เนื่องจากไฟล์ต้นฉบับเป็นสกุลไฟล์ที่ไม่สามารถนำมาตัดต่อหรือดัดแปลงได้ในคอมพิวเตอร์
นำไฟล์ที่แปลงเรียบร้อยแล้ว เข้าโปรแกรม Premiere Pro เพื่อตัดต่อแก้ไข เรียบเรียงลำดับภาพและใส่เสียงให้เรียบร้อย
เมื่อแก้ไขดัดแปลงเสร็จเรียบร้อย จึง export วิดีโอ โดยเลือกช่องทางโซเชียลมีเดียและความคมชัดที่ต้องการ เพื่อให้ได้ขนาดไฟล์ที่เหมาะสมแก่การเผยแพร่
เมื่อได้ไฟล์วิดีโอ Virtual Reality 360 องศา ที่สมบูรณ์แล้ว จึงนำไปเผยแพร่ทาง www.youtube.com โดยลงเป็นความคมชัดสูงสุดเป็น 2114p เมื่ออัพโหลดเสร็จแล้ว ให้ตรวจสอบวิดีโอโดยเปิดเล่นบนแอพพลิเคชั่น Youtube บนสมาร์ทโฟน เพื่อตรวจสอบการชมวีดิโอผ่านระบบ Virtual Reality 360 องศา กระบวนการทำวิดีโอเป็นอันเสร็จสมบูรณ์
เมื่อกล่องพิพิธภัณฑ์ส่งถึงบ้านพร้อมที่จะให้ทดลองใช้แล้ว จึงได้จัดประชาสัมพันธ์โครงการรับลงทะเบียนผู้ร่วมกิจกรรมแบบออนไลน์
ผลการดำเนินงาน
จากการประเมินแบบถามตอบและการลงพื้นที่ไปสำรวจเพื่อประเมินผู้ทดลองผู้สูงวัยเพื่อใช้งาน VR headset ร่วมกับวิดีโอที่ทางเราได้ถ่ายทำ ผู้สูงวัยส่วนใหญ่มีการประเมินว่า “ความยาววิดีโอสั้นไปและเป็นวิดีโอที่มีความเดิมๆไม่ได้สร้างความตื่นเต้นเท่าไหร่ และทาง VR headset และวิดีโอ ทำให้ผู้สูงวัยบางคนมีอาการข้างเคียงคืออาการเวียนหัวเล็กน้อย มีผู้สูงวัยติดเตียงจะมองเห็นสถานที่ใน VR headset ได้ไม่ชัดเจน VR มีความเงยตามองศาของผู้สูงวัยติดเตียง” เราจึงเอาความเห็นและข้อผิดพลาดที่เห็นได้ชัดมาแก้ไข
หลังจากนั้นผู้สูงวัยจำนวน 7 คนที่เราได้ทดลอง มีการประเมินให้ทางเราว่า คลิปดูมีความน่าสนใจมากในเรื่องเวียงกุมกามซึ่งผู้สูงวัยบางคนได้บอกทางเราว่า เพิ่งรู้ว่าเวียงกุมกามคือเมืองที่เกิดขึ้นก่อนเมืองเชียงใหม่ไม่ได้รับรู้ว่าจะมีความเก่าแก่ และมีตำนานมากขนาดนี้ จึงเป็นวิดีโอหนึ่งที่มีความน่าสนใจและมีความน่าดูเพิ่มขึ้นอีกเยอะ “อาการปวดหัวก็มีลดลงอย่างเห็นได้ชัดเพราะทางเราได้มีการปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ VR headset ให้เหมาะแก่ผู้สูงวัย และตัวเลนส์ใน VR headset ก็มีความชัดเจนมากขึ้น เรามีการถ่ายทำให้มีความสมูธดูสบายตาแก่ผู้สูงวัยมากขึ้น เพราะการถ่ายทำก็มีส่วนจากมุมกล้องให้ผู้สูงวัยมีอาการเวียนหัว เราจึงมีการปรับการถ่ายให้ดีมากยิ่งขึ้น เรื่องเนื้อหาก็ดูมีความน่าสนใจเป็นอย่างมาก” ผู้สูงวัยจำนวนมากบอกว่าอยากให้มีการทำโครงการต่อไปอาจจะเป็นเกี่ยวกับเมืองโบราณ หรือเมืองมรดกโลก ในต่างจังหวัดของประเทศไทย
สื่อการเรียนรู้
มาทดลองใช้อุปกรณ์ VR บวกกับชม คุ้มเจ้าบุรีรัตน์ (แนะนำให้ใช้อุปกรณ์VRเพื่ออรรถรส)
พาเที่ยววัด 360 ํ ตอน 2 วัดพันเตา , วัดเชียงมั่น , วัดสวนดอก (แนะนำให้ใช้อุปกรณ์VRเพื่ออรรถรส)
ผู้วิจัย