ชาญชราเล่าภาพอดีตย่านบางลำพู

           การศึกษานี้จึงตั้งชื่อว่า  ชาญชราเล่าภาพอดีตย่านบางลำพู   โดยคำว่า ชาญชรา นัยยะแรกหมายถึง ผู้สูงอายุที่มีความเชี่ยวชาญ ความรู้และประสบการณ์ อีกนัยยะคือการเปรียบเทียบว่า ผู้สูงอายุ เป็นดังชานชาลาที่ให้เด็กและเยาวชนได้เข้ามาเรียนรู้ ก่อนออกเดินทางไปตามปลายทางของแต่ละคน โดยก่อนออกเดินทางอย่าลืม “Please mind the gap between the train and the platform” คือ การเรียนรู้และเข้าใจความแตกต่างระหว่างกัน

ขบวนรถไฟที่เรียกว่าศิลปะ

           ศิลปะถือเป็นศาสตร์หนึ่งที่คนทุกช่วงวัยและทุกสภาวะสามารถเข้าถึงได้ และมีการใช้ศิลปะเพื่อใช้พัฒนาการเรียนรู้ในองค์ความรู้ด้านต่างๆ รวมถึงงานด้านประวัติศาสตร์ที่ได้การนำการวาดรูปมาใช้พัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ซึ่งส่งผลต่อกระบวนคิดและการจดจำเรื่องทางประวัติศาสตร์ได้ดีขึ้น

ตัวอย่างกิจกรรมการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์โดยการวาดภาพของเด็ก

        

          ระดับ Primary School ที่เมือง Kadıköy district in İstanbul อ้างอิงจาก The Reconstruction of the Past through Images: An Iconographic Analysis on the Historical Imagination Usage Skills of Primary School Pupils ของ Dursun DİLEK

          ย่านบางลำพูเป็นย่านประวัติศาสตร์สำคัญ โดยชุมชนมีบทบาทสำคัญในการสืบสาน และรักษาภูมิปัญญาต่างๆ โดยเฉพาะผู้สูงอายุจำนวนมากในชุมชนที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อน รวมถึงการถ่ายทอดเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของชุมชน อย่างไรก็ตามยังไม่เคยมีการนำกระบวนการทางศิลปะ โดยเฉพาะการวาดภาพมาใช้ในการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ผ่านเรื่องเล่าของผู้สูงอายุในชุมชน ผู้ศึกษาจึงเห็นว่า การรวบรวมเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาในชุมชนบางลำพูผ่านผู้สูงอายุในชุมชนเป็นเรื่องสำคัญ และควรได้รับการศึกษารวบรวม จึงได้จัดทำโครงการนี้ขึ้น โดยเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงได้เข้ามาเรียนรู้เรื่องราวและความสำคัญของชุมชนบางลำพู ผ่านการวาดภาพอดีตของย่านบางลำพู ได้รวบรวมเรื่องราวประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาในชุมชนจากหลักฐานและข้อมูลทางประวัติศาสตร์ รวมถึงเรื่องเล่าของผู้สูงอายุในชุมชน ส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนในชุมชนเกิดกระบวนการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และตระหนักถึงความสำคัญของชุมชน รวมทั้งส่งเสริมบทบาทของพิพิธภัณฑ์ในการมีส่วนร่วมกับชุมชนและการเล็งเห็นถึงความสำคัญของเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุในชุมชน

คำถามวิจัยหลักของโครงการ

          - การใช้การวาดภาพช่วยให้เด็กและเยาวชนในชุมชนเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชุมชนดีขึ้นหรือไม่

          - การได้ถ่ายทอดเรื่องราวในอดีตจะทำให้ผู้สูงอายุมีความสุขและภูมิใจในตัวเองมากขึ้นหรือไม่

ความคิดเห็นของเด็กและเยาวชนที่ร่วมกิจกรรม

          จากการรวบรวมความคิดเห็นของเด็กและเยาวชนที่ร่วมกิจกรรมพบว่า รู้สึกสนุก ได้เรียนรู้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของชุมชนบางลำพูที่ไม่เคยรู้มาก่อน ทักษะการวาดภาพ การตั้งคำถามและการถ่ายทอดเรื่องราว ได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ หากมีการลงพื้นที่สัมภาษณ์ผู้สูงอายุเพื่อรวบรวมข้อมูลเพิ่มเติม และมีกิจกรรมร่วมระหว่างเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุในชุมชนเพิ่มขึ้น จะช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างรุ่นและเกิดการพูดคุยโต้ตอบซักถามเรื่องเล่ากับผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น

สื่อการเรียนรู้