การพัฒนาบอร์ดเกมสำหรับผู้สูงวัยเพื่อการเข้าถึงข้อมูลพิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมา

เริ่มเกมจาก

           พิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมา จัดแสดงเนื้อหาเกี่ยวกับจังหวัดนครราชสีมา โดยเน้นการเข้าชมในพิพิธภัณฑ์และผ่านสื่อออนไลน์บนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เมื่อต้องการเพิ่มการรับรู้ข้อมูลของพิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมาให้กว้างขวางขึ้นทางโครงการจึงได้ศึกษาแนวทางการนำเนื้อหาจากพิพิธภัณฑ์บรรจุในสื่อประเภทบอร์ดเกมโดยเริ่มต้นกับผู้สูงวัย ซึ่งบอร์ดเกมเป็นสื่อที่มีการศึกษาว่าสามารถช่วยให้เกิดปฏิสัมพันธ์กันระหว่างผู้เล่น และใช้เป็นสื่อสร้างการมีส่วนร่วมระหว่างกันได้ดี โดยทางโครงการมุ่งหวังจะใช้ลักษณะเด่นของบอร์ดเกมได้แก่ ความสนุก ความสวยงาม และ ใช้สร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่น ช่วยดึงดูดความสนใจในการเข้าถึงข้อมูลพิพิธภัณฑ์แก่ผู้สูงวัย

          “อย่างไรก็ตาม บอร์ดเกมเป็นสื่อที่ต้องมีการออกแบบให้เหมาะสมกับผู้เล่นหรือผู้รับสื่อ ดังนั้น ทางโครงการจึงทำการศึกษารูปแบบของบอร์ดเกมที่เหมาะสมกับการรับสื่อของผู้สูงวัย เพื่อให้บอร์ดเกมที่บรรจุเนื้อหานั้นมีความเหมาะสมและมีเสน่ห์ดึงดูดให้ผู้สูงวัยเข้าถึงเนื้อหาตามที่บอร์ดเกมต้องการสื่อได้”

Game Flow Chart

          เฉกเช่นเดียวกับการทำเกม โครงการ การพัฒนาบอร์ดเกมสำหรับผู้สูงวัยเพื่อการเข้าถึงข้อมูลพิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมา ใช้กระบวนการGame Development

      

กลไกเกม+กลไลวิจัย

         

จากการสังเกตและสัมภาษณ์ พบว่า

          1. ผู้เล่นยินดีเล่นเกมที่มีขั้นตอนการเล่นของผู้เล่นในแต่ละรอบไม่เกิน 3 ขั้นในทันทีที่อธิบายกติกา เนื่องจากรู้สึกว่าไม่ซับซ้อน และเข้าใจง่าย เช่น Timeline Domino

          2. เกมที่ในแต่ละรอบมีการเล่นไม่เกิน 3 ขั้น แต่มีขั้นตอนต่อเนื่องในแต่ละรอบ เช่น เกม Outfoxed ต้องมีผู้นำเกมคอยอธิบายการเล่น ผู้สูงวัยจะสับสน แต่สามารถเล่นได้เองเมื่อผ่านการเล่นรอบแรก

          3. เกมที่ใช้ไหวพริบและความเร็ว เช่น เกม Who did it! และ Spot it! ผู้สูงวัยยินดีร่วมเล่น แต่ทราบในข้อจำกัดของตนเองในเรื่องความเร็วและขนาดของการ์ดที่เล็กเกินไป ทำให้มองภาพไม่ชัดเจน

          4. เกมวิเคราะห์ วางแผน เช่น Forbidden Island ซึ่งมีขั้นตอนการเล่นซับซ้อนขึ้น ผู้สูงวัยที่ไม่เคยเล่นบอร์ดเกมมาก่อนจะขอเป็นผู้สังเกตการณ์เล่น และบางรายไม่ร่วมเล่นด้วย เนื่องจากขั้นตอนการเล่นซับซ้อนเกินไป

          5. จากการสัมภาษณ์ทราบว่า กรณีเกมเพื่อความบันเทิง ผลแพ้ชนะของเกมไม่กระทบความรู้สึกของผู้เล่น แต่หากเป็นเกมที่แข่งขันด้วยการวิเคราะห์ความรู้ หรือการคิดวางแผน เช่น Timeline เมื่อผู้เล่นตอบผิดจะรู้สึกเสียหน้าอยู่บ้าง

          จากผลดังกล่าว ผู้ศึกษาโครงการได้นำมาเป็นแนวคิดในการออกแบบบอร์ดเกม ได้แก่ จำนวนขั้นตอนการเล่นในแต่ละรอบ ขนาดของการ์ดและภาพ และการกำหนดผลแพ้ชนะของเกม

ไอเท็มค้นพบ

          การศึกษาโครงการในครั้งนี้ ผู้ศึกษาได้ดำเนินการสัมภาษณ์กลุ่มผู้สูงวัย อายุ 60 – 75 ปี จำนวน 10 คน ทุกคนยังคงประกอบอาชีพ โดยปัจจุบันเป็นข้าราชการบำนาญแต่ยังมีกิจกรรมหรือบทบาทในกิจกรรมสาธารณะ ประกอบอาชีพอิสระ ปรากฏผลการสัมภาษณ์ ดังนี้

          ด้านทัศนคติเกี่ยวกับเกม และบอร์ดเกม

          จากการสัมภาษณ์พบว่า มีกลุ่มผู้สูงวัยเพศหญิงโดยส่วนใหญ่แสดงความเห็นในลักษณะว่า “การเล่นเกม เป็นการใช้เวลาโดยเปล่าประโยชน์และใช้เวลานานในแต่ละครั้ง” ในขณะที่กลุ่มผู้สูงวัยเพศชายที่ให้สัมภาษณ์ ให้ความเห็นว่า “การเล่นเกม เป็นการพักผ่อน”

สื่อการเรียนรู้

          ชมพิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมาแบบ360องศา

          ชมเรือนโคราชแบบ 360 องศา