“บางกอก” ชุมชนริมแม่น้ำเจ้าพระยา ที่มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ก่อนจะเติบโตเป็น “เมืองบางกอก” ที่ตั้งอยู่สองฟากฝั่งแม่น้ำในสมัยสมเด็จพระนารายณ์ มีการสร้างป้อมปราการรูปดาวแบบฝรั่งขึ้น เรียกกันว่า“ป้อมบางกอก” หรือ “ป้อมวิชาเยนทร์” (ตามชื่อผู้ควบคุมการก่อสร้าง เจ้าพระยาวิชาเยนทร์ ขุนนางกรีกผู้ลือชื่อ) ระหว่างป้อมทั้งสองฝั่ง ขึงโซ่ใหญ่ขวางแม่น้ำไว้ ด้วยเป็น “เมืองหน้าด่าน” ที่สำคัญก่อนเดินเรือขึ้นไปยังกรุงศรีอยุธยา ป้อมบางกอกฝั่งตะวันออกได้รื้อถอนไปในสมัยพระเพทราชา หลงเหลือแต่ฝั่งตะวันตก ซึ่งก็คือป้อมวิไชยประสิทธิ์ในปัจจุบันนั่นเอง อ่านต่อ

สมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ 1 ทรงสถาปนาพระนครแห่งใหม่บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ทั้งปฏิสังขรณ์วัดโพธาราม วัดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอยุธยาขึ้นใหม่ และพระราชทานนามว่า “วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาวาส” บริเวณป้อมวิชาเยนทร์เดิมจึงกลายเป็นพื้นที่รูปสามเหลี่ยมชายธงท้ายวัดพระเชตุพน และในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างวังเจ้านาย 5 พระองค์ ในพื้นที่ว่างนี้ มีเจ้านายหลายพระองค์ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนมาครองวังทั้งห้า จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยมักเรียกรวมกันว่า “กลุ่มวังท้ายวัดพระเชตุพน” อ่านต่อ

หลังสงครามโลกครั้งที่ 1 เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญอีกครั้งในพื้นที่แห่งนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงยกพื้นที่ “กลุ่มวังท้ายวัดพระเชตุพน” ให้เป็นที่ทำการ “กระทรวงพาณิชย์”โดยก่อสร้างอาคารขึ้นใหม่เป็นตึก 3 ชั้น รูปแบบสถาปัตยกรรมประเพณีนิยมอย่างฝรั่ง มีนายมารีโอ ตามาญโญ (Mario Tamangno) สถาปนิกกรมโยธาธิการ ชาวอิตาเลียน เป็นผู้ออกแบบ ถือเป็นตึกสำนักงานของกระทรวงตึกแรกๆ ของสยาม ที่มีการออกแบบขึ้นใหม่โดยไม่ใช้อาคารเก่าของวังเจ้านายเดิมเป็นที่ทำการ กระทรวงพาณิชย์ย้ายที่ทำการไปยังจังหวัดนนทบุรี ใน พ.ศ. 2542 และอาคารเก่าอันทรงคุณค่าแห่งนี้ ได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน อ่านต่อ

“มิวเซียมสยาม” คือภาพจำใหม่ของอาคารกระทรวงพาณิชย์ เป็นที่ตั้งของ “พิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งแรก” ที่สร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ตามอัธยาศัย และมีส่วนช่วยกระตุ้นให้เกิดสังคมแห่งภูมิปัญญา ผ่านการตีความที่แปลกใหม่และเทคโนโลยีที่ทันสมัย มิวเซียมสยาม เป็นอีกทางเลือกของแหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียน ที่ช่วยสร้างความเข้าใจในเรื่องราวของสังคมไทยและสังคมโลกรอบๆ ตัวเรา ด้วยการนำเสนอที่เพลิดเพลินและสร้างสรรค์ ภายใต้รูปแบบพิพิธภัณฑ์ตามแนวคิด “Discovery Museum” ที่จะ “กระตุกต่อมคิด” ของคนไทยให้สามารถยืนอยู่ได้ท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์ของโลกได้อย่างรู้เท่าทันและเท่าเทียม อ่านต่อ