พิพิธภัณฑ์จันเสน

นครสวรรค์

แกลเลอรี

ที่อยู่และเบอร์ติดต่อ

วัดจันเสน หมู่ที่ 1 จันเสน ตาคลี นครสวรรค์ 60260

0-5633-9115-6

http://www.jansenmuseum.com

วันและเวลาทำการ

จันทร์ - อาทิตย์

09:00 - 16:00

ผู้ชมกลุ่มเป้าหมาย

1) บุคคลทั่วไป 2) นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา-มัธยมศึกษา 3) นักศึกษาระดับอุดมศึกษา 4) นักท่องเที่ยวในประเทศ 5) นักวิชาการ

ค่าเข้าชม

ไม่เก็บค่าเข้าชม

ประวัติความเป็นมา

เมืองโบราณจันเสนได้รับการค้นพบครั้งแรก โดยนักวางผังเมือง ‘อาจารย์นิจ หิญชีระนันท์’ ในพ.ศ.2509 จากการอ่านภาพถ่ายทางอากาศ และได้เข้าไปถ่ายรูปโบราณวัตถุต่างๆ ในบริเวณนั้นแล้วได้นำมาเผยแพร่จนเป็นที่รู้จักกันทั่วไป ต่อมาในพ.ศ.2511-2512 ได้มีการศึกษาสภาพกายภาพของเมืองโบราณ และขุดสำรวจทางโบราณคดี โดยความร่วมมือทั้งนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนีย ซึ่งถือว่าเป็นการขุดค้นหาโบราณคดีอย่างมีระบบเป็นครั้งแรกในประเทศไทย จากการศึกษาครั้งนั้น พบว่าเมืองโบราณจันเสนเป็นเมืองโบราณที่เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ และมีความชัดเจนในการตั้งถิ่นฐานของผู้คนในสมัยทวารวดีตอนต้นหรือประมาณ 1,500 ปีก่อนหลังการขุดสำรวจแล้วเสร็จและข่าวแพร่ออกไป จันเสนก็ถูกทอดทิ้งจากหน่วยงานทั้งหลาย (อีกครั้ง) เป็นช่องทางให้โบราณวัตถุมากมายบริเวณนั้น ถูกลักลอบขุดและจำหน่วยให้กับพ่อค่าวัตถุโบราณ กระทั่งพระครูนิสัยจริยคุณ หรือที่รู้จักกันดีในนาม ‘หลวงพ่อโอด’ อดีตเจ้าอาวาสวัดจันเสนในสมัยนั้นเกรงว่ามรดกทางวัฒนธรรมของชาติจะถูกลักลอบขุดไปเสียหมด จึงได้รวบรวมโบราณวัตถุที่แตกหักเสียหายจากการถูกลักลอบขุดนั้นมาเก็บไว้ที่วัดจันเสน โดยมีดำริที่จะก่อสร้างอาคาร เพื่อจะจัดเก็บวัตถุดังกล่าวรวมถึงสิ่งของสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่พระครูได้เก็บสะสมไว้จำนวนหนึ่ง จึงคิดว่าควรจะนำมารวมไว้ในสถานที่เดียวกัน เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา รู้หรือไม่ : คำจารึกที่ฐานพระมหาธาตุเจดีย์ศรีจันเสนบอกไว้ว่า ‘เมืองจันเสน’ เป็นเมืองนครโบราณสมัยทวารวดีตอนต้นที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา พัฒนาขึ้นมาจากชุมชนสมัยโลหะตอนปลายมีอายุไม่ต่ำกว่า 2,000 ปีมาแล้ว นับว่าเป็นชุมชนแรกเริ่มในสุวรรณภูมิที่มีการติดต่อกับอินเดียร่วมสมัยกับเมืองอู่ทองในลุ่มน้ำท่าจีน และเมืองฟูนันใกล้ปากแม่น้ำโขงดังเห็นได้จากโบราณวัตถุที่เป็นตราดินเผา เศษภาชนะประดับลักษณะเดียวกับที่พบในอินเดียและแค้วนฟูนัน และการติดต่ออินเดียนี้เองทำให้จันเสนเป็นชุมชนที่นับถือพระพุทธศาสนาแต่แรกเริ่ม สังเกตได้จากการสร้างรูปเคารพ สิ่งของสิริมงคลต่างๆทั้งยังมีซากสถูปเจดีย์อันเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุซึ่งสร้างขึ้นไว้บูชา

แผนที่

ลักษณะทางกายภาพของพิพิธภัณฑ์/แหล่งเรียนรู้

จุดที่ 1 จันเสนกับสภาพแวดล้อม จุดที่ 2 การศึกษาทางโบราณคดีบริเวณจันเสน จุดที่ 3 พัฒนาการของชุมชนในลุ่มแม่น้ำลพบุรี-ป่าสัก จุดที่ 4 พัฒนาการของบ้านเมืองในยุคเหล็ก จุดที่ 5 การขุดค้นแหล่งโบราณคดีที่บ้านใหม่ชัยมงคล จุดที่ 6 จันเสนเมืองแรกเริ่มในลุ่มลพบุรี-ป่าสัก จุดที่ 7 จันเสนสมัยฟูนัน-สุวรรณภูมิ จุดที่ 8 จันเสนสมัยทวารวดี จุดที่ 9 วิถีชีวิตชาวจันเสนสมัยทวารวดี จุดที่ 10 จันเสนสมัยหลังทวารวดี จุดที่ 11 การฟื้นฟูจันเสน จุดที่ 12 ภูมิปัญญาพื้นบ้านจากคุณตาขุน ด้วงเงิน จุดที่ 13 การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในจันเสน จุดที่ 14 พระครูนิสัยจริยคุณ

ภูมิทัศน์โดยรอบ

ภาพที่ 1 พระอุโบสถ ภาพที่ 2 พระมหาธาตุเจดีย์ศรีจันเสน ภาพที่ 3 อาคารบริการผู้มาเยือน ภาพที่ 4 อาคารจำหน่ายสินค้าที่ระลึก ภาพที่ 5 สวนบัวเฉลิมพระเกียรติ ภาพที่ 6 ภูมิทัศน์โดยรอบ

ภาพถ่ายห้องจัดแสดง

วัตถุจัดแสดง

วัตถุจัดแสดงที่มีความสำคัญ

หวีงาช้าง และประติมากรรมรูปคนจูงลิง

การจัดเก็บ

มีการทำทะเบียนวัตถุไว้ทั้งหมด

การเผยแพร่และประชาสัมพันธ์

มีการเผยแพร่ผ่านสื่อต่างๆ ได้แก่ วิทยุ, จดหมายข่าว, ป้ายโฆษณา, สื่อบุคคล

ผู้ดูแลและหน่วยงานที่รับผิดชอบในปัจจุบัน

พระครูนิวิฐธรรมขันธ์ ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดจันเสน

กิจกรรม

ไม่มีข้อมูล

ข่าวสาร

ไม่มีข้อมูล