พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี


กระต่ายขูดมะพร้าว

พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี

ชื่อศิลปวัตถุ: กระต่ายขูดมะพร้าว

รายละเอียดศิลปวัตถุ: 

กระต่ายขูดมะพร้าว เป็นเครื่องมือสำหรับขูดเนื้อมะพร้าวออกจากกะลา ที่ขูดแล้วเป็นฝอยๆ จะนำไปเติมน้ำ คั้นบีบผ่านกระชอนให้เป็นน้ำกะทิ การขูดมะพร้าวมีมานานแล้ว ในช่วงแรกที่ยังหาโลหะได้ยากจะนำตาไม้ไผ่มาถากเป็นแผ่นแล้วใช้เครื่องมือหรือมีดแต่งให้เป็นรอยฟัน นำมามัดกับม้านั่งขนาดเล็กที่มีคอยื่นออกมา ส่วนรอยฟันที่ยื่นออกมามีความคม ใช้ในการขูดมะพร้าว ต่อมาใช้โลหะต่างๆ เช่นเหล็ก ทองแดง ทองเหลืองดีและแต่เป็นซี่ฟันสำหรับการขูด

ลักษณะทั่วไปมักทำลำตัว  ขา หัว ฟันยื่นออกมาเหมือนสัตว์ มีการประดิษฐ์ตามจินตนาการ  เช่น สิงห์  ไก่ฟ้า  ช้าง หนู แมว หรือบางท้องที่มีการประดิษฐ์ไม้เป็นรูปถาด ใช้ในการรองเนื้อมะพร้าวที่ขูดแล้วในตัวก็มี แต่ส่วนมากแล้วมักประดิษฐ์ประดอยเป็นรูปกระต่าย เพราะมีลักษณะฟันซี่ใหญ่ และยื่นออกมาเหมือนกัน จึงนิยมเรียกว่ากระต่ายขูดมะพร้าวสำหรับภาคใต้ นิยมเรียกเหล็กขูด ภาคเหนือมักทำเป็นรูปแมว จึงเรียกว่าแมวขูด

ปัจจุบันความงดงาม ความประณีตบรรจงจากจินตนาการของผู้ประดิษฐ์ดังอดีตค่อยๆ สูญหายไป เพราะเนื้อไม้ที่ใช้ในการประดิษฐ์ เวลาและฝีมือที่มีความจำกัดลงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพสังคม

มัลติมีเดีย