ไดโนเสาร์...นามนี้ได้แต่ใดมา

เคยสงสัยกันไหมว่าไดโนเสาร์ชื่อยาวๆ ออกเสียงยากๆนี่เขาตั้งกันอย่างไรมีที่มาที่ไปอย่างไร?

 

ในปีค.ศ.1824 เซอร์ริชาร์ด โอเวน (อังกฤษ:Sir Richard Owen) นักบรรพชีวินวิทยา(วิชาว่าด้วยการศึกษาพืช-สัตว์ในธรณีกาล)รุ่นแรกชาวอังกฤษ ได้ตั้งชื่อฟอสซิลของสัตว์ยักษ์ที่เขาได้ค้นพบว่า Dinosaurs ซึ่งมาจากคำสมาสภาษากรีก Deinos แปลว่าน่าสะพรึงกลัว และ Sauros แปลว่ากิ้งก่า รวมเป็นคำแปลความออกมาได้ว่า "กิ้งก่ายักษ์ที่น่าสะพรึงกลัว"


ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกับการตั้งชื่อแบบสัตวิทยา(วิชาว่าด้วยการศึกษาสัตว์ต่างๆ) ซึ่งส่งผลต่อการตั้งชื่อไดโนเสาร์ตลอดมาโดยการใช้ลักษณะเด่น พื้นที่ค้นพบ ชื่อบุคคลที่ค้นพบหรือให้เกียรติ หรือแม้แต่พฤติกรรมโดยการอาศัยหลักฐานทางบรรพชีวิตวิทยา ซึ่งเราจะยกตัวอย่างมาให้เห็นดังต่อไปนี้

 

ตามลักษณะเด่น

  • Triceratops ไตรเซราทอปส์
  • Tri 3 (กรีก)
  • Keras เขา (กรีก)
  • Ops หน้า (กรีก)

­

 

ตามพื้นที่ค้นพบ

  • Utahraptor ยูท่าห์แรปเตอร์
  • Utah รัฐยูทาห์ ประเทศสหรัฐอเมริกา
  • Raptor หัวขโมย(ละติน)

 

ตามชื่อบุคคล

  • Marshosaurus มาโซซอรัส
  • Marsho นามสกุลของนักบรรพชีวินวิทยายุคศตวรรษที่19 Othniel Charles Marsh
  • Sauros กิ้งก่า

 

ตามพฤติกรรม

  • Maiasaura ไมอาซอรา
  • Maia แม่ (กรีก)
  • Saura รูปเพศหญิงของคำว่า Sauros (กรีก)

 

มาดูตัวอย่างไดโนเสาร์ชื่อไทยกันบ้าง ซึ่งทางอีสานของไทยนั้นเองก็เป็นแผ่นดินเก่า มีการค้นพบในไดโนเสาร์อยู่บ่อยครั้ง หลายครั้งก็เป็นไดโนเสาร์พันธุ์ใหม่ Siamotyrannus isanensis สยามโมไทรันนัส อิสานเอนซิส ไดโนเสาร์ชื่อไทยปนกรีกก็เป็นหนึ่งในนั้น

ไดโนเสาร์ Theropods (เดินสองเท้า) หนึ่งในวงศ์ไทรันโนซอริเดที่เก่าแก่ที่สุด กลุ่มเดียวกับไทแรนโนซอรัสไดโนเสาร์ซุปเปอร์สตาร์ในวัฒนธรรมป็อป มีชีวิตอยู่ในยุคครีเทเชียสตอนต้นเมื่อประมาณ130ล้านปีก่อน ถูกค้นพบที่อำเภอภูเวียงจังหวัดขอนแก่น

ที่มาของชื่อ : Siamotyrannus  isanensis

  • Siam ชื่อเดิมของประเทศไทย สถานที่ที่ถูกค้นพบ (ไทย)
  • Tyrannus หมายถึงทรราช (กรีก) ในที่นี้หมายถึงสมาชิกของกลุ่มไทรันโนซอริเด
  • Isan ภาคตะวันเฉียงเหนือของไทย (ไทย)
  • -ensis วิภัตติต่อท้ายหมายถึงมาจากสถานที่นั้นๆ (กรีก)

 

อ้างอิง

http://www.enchantedlearning.com

http://thaipaleosara.wixsite.com

 

รูปภาพจาก

http://paleobiology.si.edu/paleoArt/Historical/Highlights/knight.html
http://emilywilloughby.com
http://www.nhm.ac.uk/discover/dino-directory/marshosaurus.html
http://d2sbwudtr860bs.cloudfront.net/MMIAPW3014.jpg
http://www.tunturisusi.com/dinosaurukset/tyrannosaurit.htm